Kort samengevat is dit waar de werkgroep ‘De Vriezer Holten’ zich ernstig zorgen over maakt.
Wat is er aan de hand? In ons prachtige natuurgebied De Vriezer Holten is tot ieders verrassing dit jaar een start gemaakt met het telen van bollen. Om precies te zijn leliebollen. Dit siergewas staat bekend om de grote hoeveelheid gewasbeschermers die tijdens de teelt worden gebruikt. Er wordt dan ook regelmatig gespoten.

Dit jaar viert de werkgroep De Vriezer Holten haar 10 jarig jubileum. In die 10 jaar is er veel werk verzet waarvan de directe gevolgen goed te zien zijn. Het ven is open gemaakt, paden zijn verbeterd en door aangepaste maatregelen is de biodiversiteit versterkt en ook toegenomen. Als sprekend voorbeeld vermeldt de groep dat er zich de afgelopen jaren een schuw en kwetsbaar zoogdier heeft gevestigd: de Das!
Een ander voorbeeld betreft de toename van de uilenstand. Ook heeft de werkgroep zijn sporen verdient door een voedselweide in te richten. Daar vindt alles op biologische basis plaats. Het is een project voor en met de basisschool leerlingen. Maar, is het voedsel nog wel biologisch nu de gewasbeschermingsmiddelen er overheen waaien? Het houdt ze duidelijk bezig en niet alleen de leden van de werkgroep blijkt uit de opmerkingen en vragen vanuit de groep bezorgde belangstellenden.

Waarom is de werkgroep nu zo bezorgd?
Tijdens deze, afgelopen woensdag door het bestuur georganiseerde bijeenkomst, gaf voorzitter Eelke aan waar bij hun de zorgen zitten. Hij memoreerde eerst dat de komst van de Lelievelden ook hun heeft verrast. Ze werken bijna ieder weekend in De Holten en zijn dus ook bezorgd over hun eigen gezondheid. Je ziet soms het water van het Lelieveld alle kanten op stromen. Daar zitten chemicaliën in. Dat kan niet anders. Een van de aanwezigen gaf aan dat zijn hond in een onbewaakt ogenblik wat water uit een aangrenzende greppel had gedronken. Het dier was daarna een dag aan de diarree.
Uit gegevens vastgesteld door de Stichting Meten=Weten is bekend dat de chemische middelen heel ver, soms kilometers, weg van het betreffende veld nog worden gevonden.
De werkgroep ziet haar noeste en met veel toewijding verrichte werk van de afgelopen 10 jaar voor een groot deel teniet gedaan worden. Allereerst door de aanslag op onze natuur, maar de gezondheid van ons en onze kinderen komt eveneens in het geding. Ook huisartsen maken zich zorgen.

Oproep aan gemeente Tynaarlo
De opkomst was deze avond flink en vanuit de groep kwam dan ook de oproep aan de gemeente Tynaarlo om zowel de gezondheid van haar inwoners te beschermen als ook de noeste arbeid van alle vrijwilligers voor het natuurgebied De Vriezer Holten. Want een bollenteelt en in het bijzonder de Lelieteelt past gewoon niet in het dorp Vries en zeker niet in het gekoesterde natuurgebied.

[Vries.nu]

Het overgangsjaar betekent dat de provincie in de meeste gevallen niet gaat handhaven bij een overtreding, maar eerst een waarschuwing afgeeft. Dit geldt niet voor telers die al eerder een waarschuwing kregen voor teelt binnen 250 meter van een Natura 2000-gebied. Zij kunnen dit teeltseizoen, bij een nieuwe overtreding zo dichtbij Natura 2000, al wel te maken krijgen met handhaving.

Voortoets
Uit de uitspraak van de Raad van State blijkt dat lelietelers een zogeheten voortoets (ecologische onderbouwing) moeten aanleveren. Hiermee moet een teler kunnen aantonen dat er géén significante negatieve effecten zijn op de natuur. Als dat niet met zekerheid is vast te stellen, dan geldt een vergunningplicht. Gedeputeerde Gert-Jan Schuinder: “Wij hebben de uitspraak zorgvuldig bestudeerd en met veel partijen gesproken om tot het voorstel voor deze notitie en werkwijze te komen. Hiermee proberen we oog te hebben voor zowel zorgen in de samenleving als het toekomstperspectief van de telers”. In 2025 kiest de provincie voor een overgangsjaar, omdat op het moment van de uitspraak veel teelten al in de grond zaten en telers niet wisten dat zij een voortoets moesten aanleveren.

In 2026 moeten alle telers een voortoets uitvoeren. Om dit mogelijk te maken wil de provincie onderzoek (laten) doen op zowel korte als lange termijn. Een onderzoek op korte termijn is bedoeld om samen met telers een checklist op te stellen om significante effecten uit te sluiten. Dit gaat dan vooral om het uitsluiten van drift, emissies in de richting van het Natura 2000-gebied en het gedrag van de toegepaste actieve stoffen, zoals toxiciteit. Daarnaast wil de provincie laten onderzoeken of een generieke voortoets mogelijk is voor alle telers, omdat dit per perceel tijdrovend en kostbaar is voor de telers. Schuinder: “In de tussentijd willen we knelpunten van telers in beeld brengen en afspraken maken, zodat zij niet meer in nabijheid van de bebouwde omgeving hoeven telen. Telers hebben hierin echter ook een eigen verantwoordelijkheid en kunnen niet voorbijgaan aan de maatschappelijke onrust over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Vanuit de provincie bieden we, onder andere via het initiatief ‘Drentse Lelie’, ondersteuning om telers te helpen bij het reduceren van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de impact op het milieu en de omgeving”. In het project ‘Drentse Lelie’ krijgen telers de mogelijkheid om met Kritische Prestatie Indicatoren te sturen op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, om de impact op het milieu en de omgeving te verlagen naar een vergelijkbaar niveau als gangbare akkerbouwgewassen.

Langjarig onderzoek
De provincie pleit in de notitie ook voor een langjarig onderzoek naar de effecten van gewasbeschermingsmiddelen op natuurgebieden. Doel is inzicht krijgen in de significante effecten op basis van de actieve stoffen in de gewasbeschermingsmiddelen, de toepassing van middelen en de locatie van percelen ten opzichte van Natura 2000-gebieden. De provincie wil dit onderzoek samen met LVVN en het IPO oppakken. De provincie bekijkt nog of tijdens deze onderzoeksperiode een tijdelijk moratorium nodig is voor lelieteelt. Dat zou betekenen dat het huidige areaal dat wordt gebruikt voor lelieteelt in Drenthe voor bepaalde tijd niet mag uitbreiden.

Beleidsnotitie lelieteelt in Drenthe 2025-2028
De beleidsnotitie lelieteelt in Drenthe 2025- 2028 is opgesteld op basis van de uitwerking van een juridisch spoor en een toepassingsgericht spoor, waarvoor gesprekken zijn gevoerd met Hilbrands Laboratorium in Wijster, Proefboerderij Valthermond, Meten=Weten, Natuurbeschermingswacht, KAVB (Koninklijke Algemeene Vereniging voor Bloembollencultuur), vertegenwoordiging distributeurs gewasbeschermingsmiddelen, LTO en telers. Naast de stappen uit de notitie lopen er diverse initiatieven om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te verlagen, middelen met een lagere milieubelasting in te zetten en biologische of nagenoeg biologische teelt.

Uitspraak Raad van State
De Raad van State deed op 2 april 2025 uitspraak over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bij de lelieteelt op een aantal percelen in Drenthe, die op iets meer afstand dan 250 meter van het Natura 2000-gebied Holtingerveld liggen. Meer info via: Meer onderzoek nodig naar natuurgevolgen door gebruik gewasbeschermingsmiddelen in lelieteelt – Raad van State.

U vindt alle stukken via Statencommissie 03 september 2025 09:30:00, Drents parlement.
[Provincie Drenthe]

Op vrijdag 6 juni 2025 is de afsluitende bijeenkomst van het programma Duurzame Bollenteelt Drenthe (DBD). Bij Hilbrands Laboratorium (HLB) in Wijster presenteren de betrokken partners de resultaten van het programma DBD, dat startte op 1 april 2022. Het programma van de afsluitende bijeenkomst begint om 14.00 uur en duurt tot 16.30 uur.

De presentatie van de resultaten van Duurzame Bollenteelt Drenthe wordt verzorgd door Janny Peltjes, CEO van HLB. Zij hebben de afgelopen drie jaar, samen met telers, onderzoek uitgevoerd in het kader van het programma. Telers geven bij de presentatie over de resultaten een toelichting en vertellen over hun ervaringen en veranderingen in hun bedrijfsvoering. Ook vertellen betrokken partners wat het programma DBD hun organisatie heeft geleverd. De heer Dirk Strijker, em. hoogleraar Plattelandsontwikkeling bij de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen geeft een presentatie over bewonersperspectief.

Aanmelden voor deze bijeenkomst kan via www.duurzamebollenteeltdrenthe.nl

Informatiemarkt ‘Lelieteelt en leefomgeving’
Na het officiële deel waarin de resultaten centraal staan is er vanaf 16.30 uur tot 19.00 uur een informatiemarkt ‘Lelieteelt en leefomgeving’ op het terrein van HLB. Bezoekers krijgen daar uitleg over de verduurzaming van de lelieteelt, kunnen een proefveld bezoeken en de nieuwste technische innovaties voor onkruidbeheersing bekijken, zoals een wiedeg en een ecorobotix.
Betrokken partners bij het programma Duurzame Bollenteelt Drenthe presenteren zich op deze informatiemarkt en beantwoorden graag vragen die er leven. Aanmelden voor het bezoeken van de informatiemarkt en proefveldbezoek is niet nodig.

Duurzame Bollenteelt Drenthe
Het Programma Duurzame Bollenteelt Drenthe is onderdeel van het landelijke Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie gewasbescherming 2030 van het ministerie van LVVN. Dit programma is opgezet om te komen tot een meer duurzame lelieteelt met minimale milieu impact. In de eerste plaats in de gemeente Westerveld, maar ook in Drenthe en op landelijke schaal. Tijdens het programma is veel ervaring opgedaan in de praktijk, met experimenten en onderzoeken op verschillende proefvelden.

Het onderzoek in het programma is uitgevoerd door HLB research and consultancy in agriculture samen met telers, Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur (KAVB),Gemeente Westerveld, Provincie Drenthe, Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDOD), Agrifirm, CAV Agrotheek en WPA Robertus.

[Provincie Drenthe]