In zijn toespraak benadrukte de burgemeester vooral het feit dat oorlogen meestal ontstaan doordat de één zich beter vind dan de ander. Jij tegen de ander, heeft gemaakt dat er 8 miljoen zogenaamde mindere mensen vergast zijn in de Tweede Wereldoorlog. We zijn niet allemaal gelijk maar wel gelijkwaardig.

Om een eind aan de oorlog te maken hebben soldaten uit andere landen zich ingezet en soms hun leven gegeven. Bij het monument op de begraafplaats bij de Eswal staan we stil bij het neerstorten van een Amerikaanse bommenwerper die op weg was naar Duitsland.

De 7 omgekomen bemanningsleden werden in eerste instantie niet begraven. De Duitse commandant wilde dit niet, want hij was boos omdat de bemanningsleden die in deze bommenwerper vlogen zijn land bombardeerden en zijn landgenoten doodmaakten. Nadat de toenmalige burgemeester met de Duitse commandant gesproken had en gevraagd had, wat hij ervan zou vinden als zijn zoons die aan het front vochten, ook niet zouden worden begraven, zag hij in dat het onmenselijk was wat hij deed en liet hij de bemanningsleden alsnog begraven.

Na de toespraak van de burgemeester lazen een aantal kinderen van de beide scholen hun gedichten voor en deze gedichten kunt u hieronder lezen.

Om de gedichten van de Vijverstee te lezen klik op deze regel!

Om de gedichten van de Holtenhoek te lezen klik op deze regel!

Tijdens het halfstok hijsen van de vlag door scouting Vries maar met name tijdens de 2 minuten stilte om acht uur was het muisstil bij het monument.

Na dit indrukwekkende moment van stilte werden er 2 kransen gelegd. Dit gebeurde  door de wethouders Jurryt Vellinga en Jelbrich Peters namens de gemeente Tynaarlo en door dominee Bert Altena en mevrouw Magdaleen Berkhof namens de protestantse gemeente Vries.

Scouting, schoolkinderen en velen van de aanwezigen legden vervolgens bloemen bij het monument.

Wethouder Vellinga stond in zijn afsluitende toespraak o.a. stil bij hetgeen oorlog doet met mensen. Niet alleen met de mensen die hebben gevochten of vechten in een oorlog maar ook met familieleden zoals kinderen en kleinkinderen van deze mensen. Hij refereerde daarbij aan zijn eigen verleden en noemde daarbij  zijn pake en grootvader. Ook stond hij stil bij de situatie op 2 dagen rijden van hier: de oorlog in Oekraïne. 78 jaar vrijheid in Nederland moet je koesteren en deel je met elkaar.  

Plaats van handeling: de begraafplaats in Vries.

Vandaag is het precies 125 jaar geleden dat beide mannen, indertijd veenarbeiders, onder Yde in het veen de resten van een van de belangrijkste archeologische vondsten in Nederland deden: het 2000 jaar oude veenlijk van een meisje. Het Meisje van Yde.

Wethouder Hanneke Wiersema heette alle aanwezigen welkom en stond even kort stil bij de geschiedenis die uiteindelijk leidde tot dit plechtige moment.

De voorgenomen ruiming van het graf van een van hen, Willem Emmens, vormde de aanleiding tot het laten ontwerpen van een gedenkmonument voor beide mannen. Kunstenaar en restaurateur Arie Fonk bood aan om het ontwerp en de uitvoering voor zijn rekening te nemen. Arie zijn ouders hebben in de oorlog nog enige tijd gewoond in een hut van Willem Emmens. ‘Zo kon ik wat terug doen voor de familie’, aldus Arie Fonk.
Fonk gaf uitleg over zijn ideeën achter het ontwerp voor het monument. Daar het graf van Hendrik Barkhof al eerder geruimd is en de steen daarbij verloren is gegaan heeft Fonk gekozen voor een typisch Drentse oplossing om Barkhof zijn naam te vermelden. Van Willem Emmens was de steen nog aanwezig. Weliswaar beschadigd maar onzichtbaar en bijzonder mooi gerestaureerd door Arie Fonk!

Het monument gaat nog gecompleteerd worden met een bestrating. Daarbij blijft het een drietal centimeters boven het maaiveld zweven. Zweven, want zo stelt Arie Fonk, het meisje is zomaar aan komen zweven en het monument ligt precies op een lijn tussen de vindplaats en de plek waar ze verblijft: het Drents museum.

Hierna was het woord aan respectievelijk de achterkleinzoon van Willem Emmens: Jan Emmens gevolgd door de echtgenoot van Hendrik Barkhofs kleindochter mevrouw Geerts – Kempinga.
Vervolgens was daar het moment waarop beide nazaten het gedenkmonument onthulden.

Het is een bijzonder fraai vorm gegeven gedenkmonument dat herinnert aan twee mannen die een van de belangrijkste archeologische vondsten hebben gedaan.

In de bijeenkomst in de Bonifatiuskerk werden door vier jongedames gedichten voorgelezen, afgewisseld met zang door Quint Essence. De gedichten, van de leerlingen van De Holtenhoek, lieten maar weer eens horen en zien dat ook jonge kinderen heel goed hun gedachten onder woorden kunnen brengen. Jorine, Britt, Susan en Isobel, geweldig gedaan! De bijdrage van leerlingen van De Vijverstee werd node gemist. Jammer dat er dit jaar geen vertegenwoordiging van deze school bij de bijeenkomst aanwezig was. Kerkrentmeester Jacob Maat sprak tijdens de bijeenkomst een herdenkingstoespraak uit namens de Protestantse Gemeente Vries.

Aansluitend begon de stille tocht naar het monument, gelukkig dit jaar ook weer onder begeleiding van de tamboers van de malletband van Harmonie Vries. Het is elk jaar weer indrukwekkend om hun doffe slagen op de met zwart laken bedekte trommels te horen.

Bij het monument speelde intussen Harmonie Vries stemmige muziek. Na aankomst van de stille tocht werden namen die op het monument staan voorgelezen door Janny Roggen. Anja Mulder blies The Last Post en leden van Scouting Vries hesen de vlag halfstok.Daarna werden twee indrukwekkende minuten stilte in acht genomen door alle aanwezigen. Harmonie Vries speelde het eerste couplet van Het Wilhelmus en burgmeester Marcel Thijsen en Jacob Maat legden kransen bij het monument. Daarna konden de overige aanwezigen hun bloemen leggen. Burgemeester Thijsen richtte daarna het woord tot de aanwezigen. In een gloedvol betoog benadrukte hij nog maar eens hoe wij in Nederland in vrijheid kunnen leven. Dit kwam recht uit het hart.

Na afloop was er voor iedereen die dat wilde nog een kopje koffie of thee in het Ontmoetingshuis.