Een grote uitdaging en een uniek project in kerkelijk Nederland, de verduurzaming van het verwarmings-systeem van de meer dan 1200 jaar oude Bonifatiuskerk in combinatie met het betrekkelijk jonge
Ontmoetingshuis is klaar en werkt prima.
Met de niet aflatende vrijwillige inzet, ervaring en ondersteuning van adviseur Barend Lukkien, het
meedenken, de technische oplossingen van de firma Damstra, de eigen inzet van de kerkrentmeesters in goede samenwerking met alle betrokkenen, is het gelukt om dit te realiseren. Met trots en voldoening kijkt het college van kerkrentmeesters van de Protestantse Gemeente in Vries terug op het proces van de afgelopen jaren en het mooie unieke eindresultaat: Een duurzaam verwarmingssysteem waarmee geanticipeerd kan worden op alle situaties m.b.t. verwarming van beide gebouwen.

In het proces waren, gezien de uitgangssituatie nogal wat hobbels te nemen: Er is een oud rijksmonument, waar veel beperkende regels voor gelden, een Ontmoetingshuis, waar in een oud gedeelte radiatoren voor verwarming zorgen en waar vloerverwarming het nieuwe deel van warmte voorziet. Hoe pak je dat aan?

Een overzicht van het proces in vogelvlucht
Er zijn zonnepanelen op het Ontmoetingshuis geplaatst, om zo een deel van het verbruik zelf op te brengen. Daarnaast vormen twee warmtepompen, gebruik makend van de buitenlucht, een vat met een stevige buffer voor warm water, regelkasten, een groot traject leidingen voor aan en afvoer van warm water, regelapparatuur en een CV ketel, de basis van het geheel.

In principe wordt de basistemperatuur in beide gebouwen op niveau gehouden door de warmtepompen. Daarnaast is in het Ontmoetingshuis een geavanceerd regelsysteem geïnstalleerd, wat de benedenverdieping met vloerverwarming aanstuurt en ook de aparte vergaderruimtes, waar radiatoren zijn aangebracht. Normaal zijn de warmtepompen ingesteld op een lage temperatuur van 40 graden, maar de pompen kunnen, als dit ‘gevraagd’ wordt een hogere temperatuur afleveren voor de aparte vergaderruimtes. Het rendement is dan iets minder, maar het komt niet vaak voor.

In het kerkgebouw is het anders. Gunstig is, dat In het schip van de kerk reeds aan beide zijden heel veel radiatoren aanwezig waren. Daar wordt de basistemperatuur (8 graden) eveneens op niveau gehouden door de warmtepompen, die hun energie aan de radiatoren afgeven (lage temperaturen zijn ideaal voor een warmtepomp). En als de kerk gebruikt moet worden, bv. zondagsmorgens, dan neemt de hybride CV ketel de verwarming over en brengt veel energie in de radiatoren, waarbij de watertemperatuur wel oploopt naar 60 graden! Het geeft een prettige stralingswarmte (een soort terrasverwarming) en wordt in een korte stooktijd gerealiseerd. Resultaat is, dat de ruimte goed wordt verwarmd en de dikke muren ( 1 meter dik) hun lage temperatuur behouden.

Eindconclusie
Met veel creativiteit en deskundigheid van alle betrokkenen hebben de onderdelen van het duurzame verwarmingssysteem een plek gekregen in het circuit van leidingen, pompen, vaten en regelkasten en is de unieke situatie in Vries een feit!

Buurtteam de Fledders zal begin 2024 nog een avond over warmtepompen organiseren voor al de geïnteresseerden. De datum zal verneemt u tijdig.

De avond werd geopend door Alma Luring en er waren een tweetal sprekers namelijk Peter Mol van de Natuur Milieu Federatie Drenthe en Jelte Sikkema van het Drents Energie Loket. Peter vindt het een mooie uitdaging om met anderen een zo breed mogelijke beweging te creëren, om samen te werken aan een mooi en duurzaam Drenthe. Daarbij is samenwerking essentieel, op organisatie-, buurt- en wijkniveau. Lokaal gedragen initiatieven, zoals binnen de energiesector de lokale energiewerkgroepen en coöperaties, vormen daarbij de mooiste basis voor een duurzame transitie. Binnen de Natuur en Milieufederatie Drenthe houdt hij zich vooral met deze transitie bezig. Hierna kwam Jelte Sikkema aan het woord. Jelte ging inhoudelijk in op het thema warmtepompen en zijn uitleg was in mijn ogen verhelderend. Wist u dat uw koelkast ook een warmtepomp is? Het werkt namelijk op hetzelfde principe, het onttrekt warmte uit de koelkast waardoor deze koud wordt. De achterkant van de koelkast is daardoor warm.

Er is tegenwoordig op internet zoveel informatie voorhanden dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Vooral zijn presentatie over rendement en COP waarde was verhelderend. Kort gezegd is het verbruik van een elektrische straalkachel of inductie CV hoog en het verbruik van een warmtepomp laag. Jelte ging in op diverse vragen en opmerkingen van het publiek en uit deze opmerkingen en zijn antwoorden blijkt dat het een lastige materie is, die voor iedere verschillend kan uitpakken. Er zijn namelijk woningen die minder dan 800 kuub gas verstoken. Voor deze woningen is het financieel niet altijd aantrekkelijk om een warmtepomp aan te schaffen. Vervolgens speelt de mate van isolatie een grote rol en is de afgiftebron, vloer/wandverwarming of radiatoren een variabele om rekening mee te houden. Verder kwamen de verschillende soorten warmtepompen voorbij zoals de Hybride, All electric ready en All electric warmtepomp. Ook werd duidelijk dat je er met alleen een warmtepomp niet bent. In de meeste Cv-ketels zit de warm water voorziening. Bij een warmtepomp is dit niet zo en is een extra investering noodzakelijk in bijvoorbeeld een warmtepomp boiler. Al met al komt dit neer op een forse investering. Er zijn i.v.m. deze investeringen diverse overheidsmaatregelen en deze kunt u vinden op het Drentse Energieloket. Wist u trouwens dat er vanuit de gemeente Tynaarlo een voordelige regeling is om een lening aan te gaan die pas afgelost hoeft te worden bij de verkoop van uw koopwoning. Voorwaarde is natuurlijk wel dat er een flinke overwaarde aanwezig moet zijn.
Na de presentatie van Jelte, die volgens een aantal aanwezigen nog wel langer had mogen duren, werd de zaal opgedeeld in subgroepen. Het Buurtteam wil namelijk onderzoeken of er voldoende draagvlak is om over te gaan tot een collectieve aanschaf van warmtepompen in de Fledders. Er werd aanvankelijk gedacht om centraal warmtepompen in te kopen, maar het is ook mogelijk om, net als nu bij zonnepanelen, een selectie te maken van goede bedrijven. Kortom, het was een succesvolle avond en voorlopig zijn we in de Fledders niet uitgepraat over het thema warmtepompen. Het was een informatieve avond met dank aan het Buurtteam de Fledders in OBS de Vijverstee. Voor meer informatie www.buurtteamdefledders.nl.