Bonifatiuskerk Vries, 19 april 2026
Kerkconcerten Vries trakteerde op vroeg-Italiaanse barok, gebracht door het Ensemble Reïna Lupa dat het programma ‘Monteverdiana’ presenteerde. Veel Monteverdi dus. Het ensemble met de bezetting van twee sopranen, twee violen, viola da gamba en klavecimbel (door ziekte miste helaas de theorbe, een soort luit), stond onder leiding van Spanjaard Enrique López-Cortón, die sinds 1999 in Nederland woont en werkt.
Claudio Giovanni Antonio Monteverdi (1567 – 1643), een Italiaanse componist, dirigent en oorspronkelijk ook werkzaam als gambist en zanger. Monteverdi’s werk markeert de overgang van renaissance– naar barokmuziek.
Over het eerste nummer Ut queant laxis valt iets interessants te vertellen. Het vormt de basis voor de do-re-mi toonladder. Uit Wikipedia: Het zijn de eerste woorden van een hymne ter ere van Sint Jan de Doper. De beginwoorden van de halfverzen (coupletten – MD) van dit lied vormen de oorsprong van de toonladder do-re-mi-fa-sol-la-si-do. De eerste zes halfverzen beginnen met ut, re, mi, fa, sol, la. Het was de monnik Guido van Arezzo (11de eeuw), grondlegger van de muzieknotatie, die deze klanken gebruikte om zijn leerlingen deze toonladder in te prenten. In de 16e eeuw werd ut vervangen door do, een afkorting van Dominus (‘Heer’). Het hexachord (zes tonen) maakte in de 19e eeuw plaats voor een octochord (acht tonen, een heel octaaf). De zogeheten Guidonische lettergrepen werden daarbij uitgebreid met si, een afkorting van Sancte Iohannes, en de tweede do. Einde citaat. En zo is de toonladder compleet.
Monteverdi stond aan de wieg van een muzikale evolutie, waarbij de verstaanbaarheid van de tekst centraal stond. Daarom werd door componisten vaker gekozen voor een of twee solostemmen met een eenvoudige begeleiding. Omdat het begrijpen van de Italiaanse taal niet voor iedereen is weggelegd, geef ik u de vertaling van enkele titels.
Van Monteverdi: Non è di gentil core (Het getuigt niet van een zachtmoedig hart), i Et è pur dunque vero (En daarom is het waar), Ohimè dov ‘è il mio ben (Ach, waar is mijn geliefde?),
Chiome d’oro (Goudkleurig haar). Van een paar andere renaissance-componisten: Grandi O quam tu pulchra es (Oh, wat ben je mooi), Negri Cantena d’amore (Liefdeslied, of: Ketting van liefde), Schütz Exultavit cor meum (Mijn hart jubelde).
Dansmuziek, liefdesliedjes, mooie duetten van de sopranen, leuke walsjes, perfecte halve nootjes tegen elkaar, colloraturen, een motet. Variatie genoeg, het was genieten.
Het was weer mooi daar in de Dorpskerk.
Het volgende concert is op zondag 17 mei, 15.00 uur en wordt verzorgd door Holland Baroque. Ze brengen het programma Het Wonder van Boxmeer, een vocaal feestje met vijf zangsolisten.
Reserveren uitsluitend via www.kerkconcertenvries.nl.
